Λίγα λόγια για το έργο:
(σ)τάσεις φυγής-εκδόσεις στάσει εκπίπτοντες 2020
Οι (σ)τάσεις φυγής, όπως αναφέρεται στον πρόλογο του έργου, είναι μια συλλογή διηγημάτων με ήρωες αποκλειστικά επιλεγμένους απ’ τον βυθό είτε μιας παλιάς, είτε της σύγχρονης ή ακόμα και μιας μελλοντικής, κοινωνικής πυραμίδας. Το γεγονός πως οι πρωταγωνιστές των ιστοριών συλλαμβάνονται στριμωγμένοι από τις δυσβάστακτες διαδρομές των πεπρωμένων τους, μπροστά στο δίλημμα μεταξύ του να προσαρμόσουν την μελλοντική ύπαρξή τους στις επιταγές των οικονομολόγων, των θεών και των αρχόντων ή να αποδράσουν απ’ τις υπαγορευμένες ζωές τους, χαρίζει στο βιβλίο το λογοπαίγνιο του τίτλου του.
Όμως οι (σ)τάσεις φυγής δεν είναι μόνο αυτό.
Είναι μια επιλογή από ιστορίες που ανέβηκαν κάποτε στην πρωταρχική μορφή τους στο παρόν blog, μεταξύ της πολύπαθης περιόδου από το 2010 έως το 2017, περικυκλωμένες από δακρυγόνα, εξοντωτικές συνθήκες εργασίας και τσιγάρα, μα και έξω από αντίσκηνα δίπλα στο Αιγαίο πέλαγος, συντροφιά με αγαπημένους ανθρώπους και πολύ φλύαρες μπίρες.
Οι “αστικοί μύθοι” που εμπεριέχονται σε αυτή την συλλογή δεν γεννήθηκαν με μοναδικό κίνητρο την Τέχνη. Προέκυψαν περισσότερο από την ανάγκη να ανακουφιστούν τα σώματα από τον παραλογισμό της πραγματικότητας μέσω της δημιουργίας και της άσκησης της φαντασίας τους, σε κόσμους πέρα απ’ τα καλούπια του παρόντος. Σχηματίστηκαν σχεδόν άθελα τους στον νου από τις συζητήσεις και τα βιώματα του δημιουργού, των φίλων και των αγνώστων, κατά την διάρκεια μιας πρωτόγνωρης κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας η οποία συνεχίζεται εις βάρος μας, και μάλιστα πιο επιθετικά, και με στόχο την ίδια την φύση και τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους. Την συνείδηση, την κοινωνικότητα, την σχέση του με το φυσικό περιβάλλον και την ελευθερία των επιλογών του.
‘Ο σιδερένιος μεσημβρινός”(2016) μου ήρθε σαν ιδέα, αντικρίζοντας τα παιδιά ενός ζαπατίστικου σχολείου στην φωτογραφία ενός ημερολογίου αλληλεγγύης στους ιθαγενείς της Τσιάπας. “Το χρονικό μιας ασύμβατης παρομοίωσης”(2013) προέκυψε όταν μαζί με τον φίλο με το κωδικό όνομα “Δύτης”, συζητούσαμε, μεταξύ χαβαλέ και απογοήτευσης, για το τι θα μπορούσε να φέρει τα πάνω-κάτω στον κόσμο. “Ένας ανάστροφος φακός”, απάντησε εκείνος… κι έγινε ο ήρωας της ιστορίας, μαζί με τον επίσης φίλο “Σαλβαντόρ”. Η “Ράαβ” και ο “Ωρινάκας”(2014) ήρθαν στο φως όταν μια φίλη μου έστειλε δυο φωτογραφίες που τράβηξε ερασιτεχνικά για να τις πλαισιώσω με ισάριθμα διηγήματα. Η “Ράαβ” εντέλει μετατράπηκε από το Ελατήριο, με μεγάλη χαρά, σε θεατρικό μονόλογο που ανέβηκε στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, όχι από μια επαγγελματία ηθοποιό, αλλά από μια γυναίκα, θύμα έμφυλης βίας. Από τις ιστορίες των γυναικών αυτών που άκουγα στις πρόβες, προέκυψε και ο “Ειδήμων του θανάτου”(2016).
“Η παραβολή του ληστή και του σκύλου”(2013) γεννήθηκε σε ένα κατάστρωμα, όταν πρώτη φορά είδαμε τις βουνοκορφές των Κυκλάδων χιονισμένες, επιστρέφοντας από εργασία “εκτός έδρας”.
Ο “έγχορδος κυνηγός”(2017) πήρε σάρκα και οστά στην Σκύρο,(όπως και η ιδέα του “Στον πλανήτη Darwin”-στάσει εκπίπτοντες 2018). Το υπογράφον έλασμα το συνεπήρε τότε η ιδέα πως πρέπει επιτέλους να σταματήσουμε να αναμασούμε άκριτα και μη δημιουργικά τις παλιές παραδόσεις, νιώθοντας μια παθητική νοσταλγία για κάτι που ποτέ δεν ζήσαμε, όντας ανάμεσα στα μπετά, και να φτιάξουμε νέους μύθους που θα συμβολίζουν τα συμπεράσματα της δικής μας πείρας και των δικών μας οραμάτων, γκρεμίζοντας τα κυριολεκτικά και μεταφορικά μπετά που μας χωρίζουν.
Κοιτάζοντας κάποια στιγμή λοιπόν, μετά από καιρό, το σύνολο των δεκάδων διηγημάτων του blog, κατάλαβα πως οι οκτώ ιστορίες που απαρτίζουν αυτή την συλλογή, έχουν κάτι κοινό. Εκφράζουν τις ιστορίες ανθρώπων που, ανεξαρτήτως της τοποθέτησής τους στον χωροχρόνο, ασφυκτιούν μέσα στα δίχτυα της μοίρας τους και αποφασίζουν να ξεπερδέψουν μια και καλή μαζί της. Ενσαρκώνουν δηλαδή τα συναισθήματα του δημιουργού και του περίγυρού του, στην διάρκεια των “μεταμνημονιακών” χρόνων.
ΚΙ αυτό που με χαροποιεί περισσότερο, είναι πως το συγκεκριμένο βιβλίο δεν γνώριζε μέχρι πρόσφατα πως θα γίνει βιβλίο, ούτε είχε τέτοιο σκοπό στο ξεκίνημά του. Όταν στηνόταν το Ελατήριο ως blog, ο κομπιουτεράκιας (deadend), η σκιτσογράφος (ask) και ο συγγραφέας ήταν μια ομάδα εργαζόμενων που απλά έψαχναν τρόπους να κατανοήσουν τι συνέβαινε στις ζωές τους, όχι μέσω της μεμψιμοιρίας, ούτε μέσω της “τέχνης για την τέχνη”, αλλά μέσω της δημιουργίας, της έκφρασης και της άσκησης της φαντασίας τους. Αυτής της ικανότητας του ανθρώπου που τον έκανε να ξεχωρίζει και να βρίσκει πάντα τον δρόμο του, ανάμεσα σε ζώα πολύ πιο δυνατά, με τεράστιους μύες και κοφτερούς κυνόδοντες.
Και όπως οι πρωτεργάτες του Ελατηρίου, τότε είχαν για βιογραφικά στον χώρο της Τέχνης τις σκέψεις, τις προσδοκίες, το μεράκι, τα βιώματα και τις μνήμες τους, κατ’ ανάγκη μέσα απ’ την καθημερινότητα και όχι αποστασιοποιημένοι από αυτήν, έτσι και οι (σ)τάσεις φυγής, άσχετα με την σεβαστή, υποκειμενική κρίση του καθενός, είναι μπολιασμένες από αυτό το είδος αδιαπραγμάτευτης, μη “εξειδικευμένης” φαντασίας. Σε αυτό κιόλας οφείλεται, παρόλο που όντως δεν είναι σωστό ο συγγραφέας να μιλά για το έργο του, η ύπαρξη αυτού του κειμένου.
Σαν υστερόγραφο, θα αφήσω τα λόγια του “έγχορδου κυνηγού” στην ραψωδία του:
Σου αφήνω τα ντεσιμπέλ
μα κρατώ τις λέξεις
Περήφανος ανάπηρος
μέσα σε ένα ψέμα
που χαίρει άκρας υγείας
Καλή ανάγνωση σε όσους το επιχειρήσουν
το ελατήριο
σημείωση: το παραπάνω ασπρόμαυρο σκίτσο είναι της ask για το διήγημα:
“η παραβολή του ληστή και του σκύλου”-2013
ΤΟ ΕΛΑΤΗΡΙΟ 